Gratis verzending vanaf €50

Voor 23:59 besteld = morgen in huis IN NederLand

100% tevredenheidsgarantie

Uitstekend

4.6/5 OP TRUSTPILOT

Hoe werkt CBD in het lichaam?

Illustratie van de werking van CBD in het lichaam, met het zenuwstelsel, signaalstoffen, receptoren en enzymen.

CBD (cannabidiol) werkt in het lichaam door de manier te beïnvloeden waarop cellen signalen ontvangen en verwerken. Laboratoriumonderzoek laat zien dat CBD invloed kan hebben op verschillende signaalroutes, waaronder het endocannabinoïdesysteem. Anders dan THC activeert CBD de CB1-receptor in de hersenen niet op dezelfde manier en veroorzaakt het niet de typische high.

Bij mensen is de werkzaamheid van gezuiverde CBD als geneesmiddel aangetoond bij bepaalde vormen van epilepsie. Hoe CBD deze effecten precies veroorzaakt, is nog niet volledig bekend. Welke effecten CBD heeft bij de doseringen die doorgaans in CBD-olie worden gebruikt, is nog niet voldoende onderzocht bij mensen.

Hoe geven cellen signalen door?

Je lichaam bestaat uit cellen die voortdurend informatie uitwisselen. Dat gebeurt bijvoorbeeld met signaalstoffen: kleine moleculen die een boodschap overbrengen.

Op en in cellen zitten eiwitten die zulke boodschappen kunnen opvangen. Die heten receptoren. Als een signaalstof zich aan een receptor bindt, kan de cel daarop reageren. Zo kan een zenuwcel bijvoorbeeld een volgend signaal afgeven of juist afremmen.

Onderzoekers kunnen in het laboratorium testen of CBD verandert hoe een cel op zo’n boodschap reageert. Of dezelfde verandering ook bij mensen optreedt, hangt onder meer af van hoeveel CBD de betreffende cellen bereikt.

Welke rol speelt het endocannabinoïdesysteem?

Je lichaam maakt zelf stoffen aan die op cannabinoïdereceptoren werken. Die heten endocannabinoïden. Samen met de receptoren en de enzymen die deze stoffen aanmaken en afbreken, vormen ze het endocannabinoïdesysteem (ECS). [1]

  • Signaalstoffen geven boodschappen door. Anandamide is een voorbeeld: een stof die je lichaam zelf aanmaakt en die helpt bij de communicatie tussen zenuwcellen.
  • Receptoren vangen signalen op. Een bekende is CB1, die veel voorkomt in de hersenen. Een andere, CB2, komt onder meer voor op cellen van het afweersysteem.
  • Enzymen zijn eiwitten die helpen stoffen aan te maken, om te zetten of af te breken. Zo kan het lichaam signalen plaatselijk bijsturen.

Het systeem is onder meer betrokken bij de verwerking van pijnprikkels en bij reacties van het afweersysteem. Dat vertelt je iets over wat het lichaam zelf doet. Of CBD-olie iets merkbaars verandert aan die processen, vraagt om apart onderzoek.

Hoe beïnvloedt CBD het endocannabinoïdesysteem?

CBD werkt anders dan THC

THC zet de CB1-receptor aan. In de hersenen draagt dat bij aan het high worden. In een laboratoriumstudie zagen onderzoekers bij CBD een ander effect. Onder bepaalde omstandigheden reageerde dezelfde receptor minder sterk op andere stoffen. Je kunt het vergelijken met een volumeknop die een signaal zachter zet. Of CBD die knop ook bij mensen op die manier beïnvloedt als ze CBD-olie gebruiken, is nog onzeker. [2]

CBD en anandamide

Onderzoekers kijken ook of CBD invloed heeft op anandamide. Dit is een lichaamseigen signaalstof die onderdeel is van het endocannabinoïdesysteem en helpt bij de communicatie tussen zenuwcellen. In een klein onderzoek bij mensen met schizofrenie vergeleken onderzoekers vier weken lang CBD met een antipsychoticum, een geneesmiddel tegen bepaalde psychische klachten. De beoogde hoeveelheid CBD was 800 milligram per dag. Bij de mensen die CBD kregen, steeg het anandamidegehalte in het bloed. Die stijging hing samen met verbetering van de klachten. [3]

De onderzoekers bepaalden de hoeveelheid anandamide in het bloed. Daarmee konden ze niet vaststellen wat er precies in de hersenen gebeurde of waardoor de klachten veranderden. Ook kunnen we uit dit onderzoek niet afleiden welke effecten CBD-olie bij gebruikelijke doseringen heeft.

Werkt CBD ook buiten het endocannabinoïdesysteem?

In het laboratorium vinden onderzoekers ook effecten buiten dit systeem. Ze testen bijvoorbeeld wat CBD doet met eiwitten die signalen ontvangen of stoffen door een cel helpen verplaatsen. Drie voorbeelden laten zien hoe verschillend die manieren van werken kunnen zijn.

Serotoninesignalen

Serotonine is een signaalstof die onder meer betrokken is bij stemming. In celonderzoek bleek CBD invloed te kunnen hebben op een receptor die op serotonine reageert. Daarmee hebben onderzoekers een mogelijke route om verder te testen. Of CBD-olie helpt bij angst of stemming, kun je uit zo’n proef niet opmaken. [4]

Signalen rond pijn en temperatuur

Sommige zenuwcellen hebben een eiwit dat reageert op hitte. Dat eiwit helpt om warmte en pijnprikkels waar te nemen. In het laboratorium kan CBD de activiteit ervan veranderen. Om te weten of iemand daardoor minder pijn voelt, moet je de pijn zelf meten in onderzoek bij mensen. [5]

Adenosine

Ook adenosine is onderzocht. Dit is een signaalstof die onder meer een rol speelt bij de communicatie tussen cellen. In celonderzoek kon CBD veranderen hoe cellen adenosine opnemen. Dat wijst op een mogelijke invloed op signalen tussen cellen. De hoeveelheid CBD die onderzoekers in een proef gebruiken, kan verschillen van de hoeveelheid die na inname van CBD-olie bij cellen terechtkomt. [8]

Wat is daadwerkelijk bewezen over de werking van CBD?

Het duidelijkste klinische voorbeeld is Epidyolex, een geneesmiddel op recept met gezuiverde CBD. In gecontroleerd onderzoek hadden patiënten met bepaalde zeldzame epilepsiesyndromen minder aanvallen wanneer ze dit middel naast hun gebruikelijke behandeling kregen. Dat is onder meer onderzocht bij het syndroom van Dravet en het syndroom van Lennox-Gastaut. [14, 15, 19]

In de Europese Unie is Epidyolex toegelaten als aanvullende behandeling van aanvallen bij mensen vanaf twee jaar met het syndroom van Dravet, het syndroom van Lennox-Gastaut of tubereuze-sclerosecomplex, een zeldzame erfelijke aandoening waarbij onder andere goedaardige gezwellen kunnen ontstaan. Bij Dravet en Lennox-Gastaut hoort het medicijn clobazam bij die behandeling. Een arts met ervaring in de behandeling van epilepsie begeleidt het gebruik.

Zelfs bij deze toepassing is nog niet precies bekend hoe CBD de aanvallen vermindert. Onderzoekers konden wel tellen hoeveel aanvallen patiënten hadden en dat vergelijken met patiënten die naast hun gebruikelijke behandeling een placebo kregen: een middel zonder de onderzochte werkzame stof.

Geneesmiddel en CBD-olie uit de winkel

Epidyolex bevat een vaste hoeveelheid gezuiverde CBD per milliliter. In studies kregen patiënten zorgvuldig afgemeten doseringen en medische begeleiding. CBD-oliën voor consumenten kunnen verschillen in sterkte, samenstelling en aanwezige andere cannabinoïden. Onderzoek naar commerciële CBD-oliën laat ook zien dat de samenstelling kan variëren. Daarom kun je de uitkomsten met Epidyolex niet zomaar toepassen op CBD-olie uit de winkel. [16, 19]

Wat gebeurt er met CBD nadat je het inneemt?

Opname van CBD

CBD lost makkelijker op in vet dan in water. In een onderzoek met sterk gezuiverde CBD was de totale blootstelling aan CBD na een vetrijke maaltijd ongeveer vier keer zo hoog als bij inname op een lege maag. Dit is een meting van CBD in het bloed, niet van een merkbaar effect. Het precieze verschil hangt af van de formulering en de onderzoeksomstandigheden; je kunt dit getal dus niet zonder meer toepassen op iedere CBD-olie. [6, 7]

Verwerking door de lever

Je darmen en lever zetten CBD om in andere stoffen. Daarbij helpen enzymen: eiwitten die stoffen omzetten of afbreken. Sommige van die enzymen verwerken ook medicijnen. CBD kan invloed hebben op hoe snel zo’n enzym werkt. Daardoor kan de hoeveelheid van een medicijn of van een stof die eruit ontstaat veranderen.

Een voorbeeld is clobazam, een geneesmiddel dat onder meer wordt gebruikt tegen epileptische aanvallen. Als het lichaam dit medicijn verwerkt, ontstaat een stof die zelf ook werkt. Bij onderzoek met medicinale CBD nam de hoeveelheid van die stof toe. Dat kan bijdragen aan slaperigheid. Gebruik je medicijnen en overweeg je CBD? Bespreek dat vooraf met je arts of apotheker. [9, 19]

Kan CBD de effecten van THC verminderen?

Daar kun je niet op rekenen. In één studie ademden 46 mensen die af en toe cannabis gebruikten, cannabisdamp in met steeds dezelfde hoeveelheid THC en telkens een andere hoeveelheid CBD. Deelnemers kregen in verschillende sessies geen CBD of tot drie keer zoveel CBD als THC. Met CBD werden de gemeten effecten van THC, bijvoorbeeld op het geheugen, niet aantoonbaar zwakker. [10]

In een andere studie namen deelnemers THC via de mond in, samen met een hoge hoeveelheid CBD. Onder die omstandigheden werden sommige effecten van THC juist sterker. Een mogelijke verklaring is dat CBD de verwerking van THC en zijn afbraakproducten beïnvloedde; dat onderzoek bewijst echter niet dat dit de enige oorzaak was. Het illustreert wel waarom de leverenzymen die ook bij medicijninteracties een rol spelen, belangrijk zijn. Omdat de studies verschillende doses en manieren van innemen gebruikten, geven hun uitkomsten geen algemene regel voor wat CBD met een high doet. [9, 11]

Betekent de biologische werking dat CBD gezond is?

Je hoort weleens dat CBD het endocannabinoïdesysteem ‘in balans brengt’. Die uitspraak zegt weinig zolang onduidelijk is wat er in balans zou moeten komen en wat je daarvan zou merken. Dat onderzoekers een verandering in een cel of een bloedwaarde zien, zegt op zichzelf nog niets over hoe iemand zich voelt of functioneert.

Wat weten we over bijwerkingen?

Bij medicinale CBD is slaperigheid een bekende bijwerking. Artsen letten ook op veranderingen in bloedwaarden die iets zeggen over de lever. In een gerandomiseerd onderzoek bij gezonde volwassenen kregen deelnemers vier weken lang dagelijks 5 milligram CBD per kilogram lichaamsgewicht. Voor iemand van 70 kilo is dat 350 milligram per dag. Bij een deel van de CBD-groep stegen de leverenzymwaarden; bij de placebogroep werd die stijging niet gezien. Wat dit betekent voor langdurig gebruik of veel lagere doseringen, is nog onvoldoende duidelijk. [12, 19]

Wat zegt de Europese voedselveiligheidsautoriteit?

De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) kwam in 2026 voor bepaalde CBD-supplementen uit op een voorlopige veilige inname van 0,0275 milligram per kilogram lichaamsgewicht per dag. Dat betekent dat de hoeveelheid wordt berekend op basis van iemands gewicht. Voor een volwassene van 70 kilo komt dat neer op ongeveer 2 milligram per dag. EFSA hield een ruime veiligheidsmarge aan omdat er nog te weinig gegevens zijn. [20]

De waarde geldt alleen voor supplementen met CBD van minstens 98% zuiverheid, zonder extreem kleine deeltjes (nanodeeltjes), met een veilig bevonden productieproces en waarbij mogelijke schade aan het erfelijk materiaal (DNA) is uitgesloten. Voor mensen jonger dan 25 jaar, mensen die medicijnen gebruiken en mensen die zwanger zijn of borstvoeding geven, kon EFSA de veiligheid niet vaststellen.

Bij een hogere inname ontbreekt voldoende bewijs om de veiligheid vast te stellen. Daarmee is nog geen schade bij overschrijding aangetoond. Een beoordeling door EFSA staat los van het besluit over toelating van een product op de markt. [21]

Conclusie

CBD kan in laboratoriumonderzoek op verschillende manieren invloed hebben op hoe cellen signalen ontvangen en doorgeven. Het endocannabinoïdesysteem speelt daarbij een rol, maar is niet de enige mogelijke route. Bij mensen is een duidelijk effect aangetoond voor gezuiverde CBD als geneesmiddel bij specifieke vormen van epilepsie. Dat betekent niet automatisch dat CBD-olie uit de winkel dezelfde effecten heeft. Ook de veiligheid hangt af van de hoeveelheid, het product en bijvoorbeeld medicijngebruik. Het belangrijkste onderscheid is daarom steeds: wat zien onderzoekers in het laboratorium, en wat is daadwerkelijk bij mensen aangetoond?

Veelgestelde vragen over de werking van CBD

Hoe werkt CBD op het endocannabinoïdesysteem?

In celonderzoek kan CBD de reactie van de CB1-receptor afremmen. Ook onderzoeken wetenschappers of CBD invloed heeft op lichaamseigen signaalstoffen zoals anandamide. Welke rol die effecten spelen bij mensen die CBD-olie gebruiken, is nog onzeker.

Werkt CBD hetzelfde als THC?

THC zet de CB1-receptor aan en kan je daardoor high maken. CBD geeft niet dezelfde typische high. Bij medicinale CBD kan wel slaperigheid optreden.

Brengt CBD het endocannabinoïdesysteem in balans?

Daar is geen overtuigend klinisch bewijs voor. ‘In balans’ zegt op zichzelf niet wat er verandert of wat je eraan zou hebben. Daarvoor moeten onderzoekers eerst bepalen welk effect ze bij mensen willen meten.

Hoe snel werkt CBD na inname?

Er is geen betrouwbare algemene tijd waarop je iets merkt van CBD-olie. Bij onderzoek kunnen wetenschappers meten wanneer de hoeveelheid CBD in het bloed het hoogst is. Dat moment zegt op zichzelf weinig over of en wanneer iemand een effect merkt.

Waarom kan CBD invloed hebben op medicijnen?

CBD kan invloed hebben op de eiwitten die medicijnen verwerken. Daardoor kan de hoeveelheid van een medicijn of van een stof die bij de verwerking ontstaat veranderen. Vraag bij medicijngebruik vooraf advies aan je arts of apotheker.

Is bewezen dat CBD werkt tegen pijn, stress of slaapproblemen?

Er is onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten van CBD op pijn, stress en slaapproblemen. Sommige studies laten positieve resultaten zien, terwijl andere geen duidelijk effect aantonen. Het wetenschappelijke bewijs is daarom nog onvoldoende om te concluderen dat CBD deze klachten in het algemeen vermindert.

Onderzoekers hebben onder meer gekeken naar acute lage rugpijn, spanning tijdens een spreektaak en slapeloosheid. Omdat de studies verschillende doseringen, CBD-producten en meetmethoden gebruikten, kunnen de resultaten niet zonder meer worden toegepast op CBD-olie voor consumenten.[13, 17, 18]

Werkt CBD-olie hetzelfde als medicinale CBD?

Beide kunnen cannabidiol bevatten. Epidyolex is onderzocht in een vaste samenstelling, met voorgeschreven hoeveelheden en bij specifieke aandoeningen. Of een andere CBD-olie hetzelfde effect heeft, moet apart worden onderzocht.

Bronnen

Wetenschappelijke publicaties

1. Lu, H.C. & Mackie, K. (2016). An Introduction to the Endogenous Cannabinoid System. Biological Psychiatry. https://doi.org/10.1016/j.biopsych.2015.07.028

2. Laprairie, R.B. et al. (2015). Cannabidiol is a negative allosteric modulator of the cannabinoid CB1 receptor. British Journal of Pharmacology. https://doi.org/10.1111/bph.13250

3. Leweke, F.M. et al. (2012). Cannabidiol enhances anandamide signaling and alleviates psychotic symptoms of schizophrenia. Translational Psychiatry. https://doi.org/10.1038/tp.2012.15

4. Russo, E.B. et al. (2005). Agonistic properties of cannabidiol at 5-HT1a receptors. Neurochemical Research. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16258853/

5. Bisogno, T. et al. (2001). Molecular targets for cannabidiol and its synthetic analogues. British Journal of Pharmacology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11606325/

6. Perucca, E. & Bialer, M. (2020). Critical Aspects Affecting Cannabidiol Oral Bioavailability and Metabolic Elimination, and Related Clinical Implications. CNS Drugs. https://doi.org/10.1007/s40263-020-00741-5

7. Taylor, L. et al. (2018). Phase I trial of highly purified cannabidiol in healthy subjects, including the effect of food. CNS Drugs. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30374683/

8. Carrier, E.J. et al. (2006). Inhibition of an equilibrative nucleoside transporter by cannabidiol. Proceedings of the National Academy of Sciences. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16672367/

9. VanLandingham, K.E. et al. (2020). Phase 2 trial of potential interactions between cannabidiol and clobazam. Journal of Clinical Pharmacology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32652616/

10. Englund, A. et al. (2023). Does cannabidiol make cannabis safer? Neuropsychopharmacology. https://doi.org/10.1038/s41386-022-01478-z

11. Zamarripa, C.A. et al. (2023). Randomised trial of oral THC with and without cannabidiol. JAMA Network Open. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36780161/

12. Florian, J. et al. (2025). Cannabidiol and Liver Enzyme Level Elevations in Healthy Adults: A Randomized Clinical Trial. JAMA Internal Medicine. https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2025.2366

13. Bebee, B. et al. (2021). The CANBACK trial. Medical Journal of Australia. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33846971/

14. Devinsky, O. et al. (2017). Trial of Cannabidiol for Drug-Resistant Seizures in the Dravet Syndrome. New England Journal of Medicine. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28538134/

15. Thiele, E.A. et al. (2018). Cannabidiol in patients with seizures associated with Lennox–Gastaut syndrome (GWPCARE4): a randomised, double-blind, placebo-controlled phase 3 trial. The Lancet. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)30136-3

16. Lindekamp, N. et al. (2024). Comprehensive analysis of 19 cannabinoids in commercial CBD oils: concentrations, profiles, and safety implications. Journal of Consumer Protection and Food Safety. https://doi.org/10.1007/s00003-024-01513-9

17. Linares, I.M. et al. (2019). Cannabidiol presents an inverted U-shaped dose-response curve in a simulated public speaking test. Brazilian Journal of Psychiatry. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30328956/

18. Narayan, A.J. et al. (2024). Cannabidiol for moderate–severe insomnia: a randomized controlled pilot trial of 150 mg of nightly dosing. Journal of Clinical Sleep Medicine. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11063694/

Wetenschappelijke en regelgevende autoriteiten

19. European Medicines Agency. Epidyolex. European Public Assessment Report en productinformatie, met name rubrieken 4.1, 4.4, 4.5, 4.8, 5.1 en 5.2. https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/epidyolex-epar-product-information_en.pdf

20. EFSA NDA Panel (2026). Update of the statement on safety of cannabidiol as a novel food. EFSA Journal. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2026.9862

21. European Food Safety Authority. Novel food. Overzicht van risicobeoordeling en toelating. https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/novel-food


Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *